آفتامات دینام

فهرست مطالب

آفتامات دینام

دینام خودرو مولد جریان الکتریکی مستقیم می باشد که برای شارژ باتری و تامین برق مصرفی خودرو استفاده می گردد. یکی از قطعات مهمی که در دینام قرار دارد آفتامات است که در عملکرد صحیح دینام نقش حیاتی ایفا می کند . آفتامات دستگاه خودکار تنظیم‌کنندۀ جریان برق در دینام خودرو می باشد که برق را بین دینام و باتری به جریان می‌اندازد و ولتاژ را در مدارهای دینام و باتری تنظیم می‌کند. به طور کلی وظیفه آفتامات در دینام، کنترل جریان الکتریکی ورودی آرمیچر است و علاوه بر آن چون مقدار توان الکتریکی تولید شده در استاتور به نیروی مغناطیسی آرمیچر وابسته است، آفتامات با کنترل جریان ورودی آرمیچر بر توان خروجی دینام بطور مستقیم تاثیر می گذارد. بنابراین آفتامات دینام همواره بر توان الکتریکی خروجی دینام نظارت داشته و اجازه نمی دهد که دینام باتری را بیش از اندازه شارژ کند و موجب آسیب دیدن باتری گردد.

آفتامات دینام در گذشته از رله و مقاومت سیمی ساخته می شد ، امروزه برای ساخت آفتامات دینام از قطعات مختلف الکترونیکی استفاده می شود که اغلب دارای مدار مقایسه کننده ترانزیستوری بوده و بسیار دقیق و کار آمد تر هستند.

وظایف آفتامات در سیستم برق رسانی

همانطور که گفته شد آفتامات جهت کنترل ولتاژ تولیدی و جریان مصرفی مورد استفاده قرار می گیرد. با این کار از صدمه دیدن و سوختن دینام و مصرف کننده ها جلوگیری می شود. علاوه بر آن رابطی بین دینام و باتری ماشین می باشد. زمانی که دور موتور بالا می رود ولتاژ تولیدی در دینام زیاد می شود. این افزایش ولتاژ اگر از حد مجازی بیشتر شود باعث سوختن مصرف کننده های خودرو و یا آسیب دیدن آنها و یا آسیب رسیدن به باتری می شود.

همچنین زمانی که دور موتور پائین باشد یا موتور خاموش باشد ، در اثر وجود اتصال بین دینام و باتری جریان الکتریکی از سمت باتری به دینام جاری می شود که باعث سوختن دینام می گردد. بنابراین برای جلوگیری از این اتفاق نیز  باید از آفتامات استفاده کرد.

در مدار شارژ آفتامات وظایف زیر را بر عهده دارد :

  • کنترل ولتاژ خروجی دینام
  • کنترل جریان تولید شده دینام
  • اجازه شارژ به باتری سالمی که خالی شده است .
  • جلوگیری از تخلیه جریان باتری در دینام به هنگام خاموش بودن موتور
  • قطع کردن شارژ پس از پر شدن باطری
مدار شارژ دینام با اتصال بدنه خارجی
مدار شارژ دینام با اتصال بدنه خارجی

علائم خرابی آفتامات

از علائم خرابی آفتامات ، ثابت نبودن ولتاژ خروجی است. در ادامه به هشت علامت مشترک که در مورد خرابی سیستم برق رسانی و آفتامات وجود دارد اشاره شده است.

۱- ولتاژ بالا

یک باتری اتومبیل سواری باید ولتاژ حدودا 12 ولت را زمانی که ماشین خاموش است و حدود 5/13  ولت هنگامی که ماشین در حال کار است نشان بدهد. اگر ولتاژ خروجی دینام بیشتر از  5/14 ولت باشد، آفتامات خراب است . ولتاژ زیاد می تواند به اجزای الکتریکی مختلف آسیب برساند.  مثلا باعث می­شود لامپ های چراغ های جلو یا عقب خودرو زود بسوزند.

۲افت های ناگهانی ولتاژ

اگر آفتامات خراب باشد، ممکن است باعث شود بسیاری از اجزا مانند پمپ بنزین یا سایر قطعاتی که به حداقل مقدار ولتاژ نیاز دارند، به درستی کار نکنند.

۳- چراغ پشت آمپر خاموش می شود

۴چراغهای کم نور یا چشمک زن

این مورد را معمولاً با چراغ های جلوی خودرو مشاهده خواهید کرد اما می تواند بر چراغ های داخلی و حتی سیستم صوتی خودرو شما نیز تأثیر بگذارد.

۵- چراغ های نور بالا کار نمی کنند

یکی دیگر از سیستم هایی که می تواند با ولتاژ زیاد یا کم تحت تاثیر قرار گیرد ، چراغ های جلو هستند.  چراغ های جلو با شدت بالا، برای کار به مقدار نسبتا خوبی ولتاژ نیاز دارند.

۶- خوردگی سر باتری

گسترش خوردگی در ترمینال ها و قسمت بالای باتری می تواند نشانه از کار افتادن آفتامات باشد.

۷- خالی شدن باتری

۸ روشن شدن چراغ موتور یا چراغ باتری

 

پیشگیری از خرابی آفتامات دینام خودرو

با انجام اقدامات زیر می­توان عمر آفتامات را بیشتر کرد.

  • فشار دادن پدال گاز و بالا بردن دور موتور تا حدود ۲۰۰۰ دور در دقیقه در مدت زمان توقف طولانی.
  • خودداری از روشن کردن چراغ ها در زمان های غیر ضروری
  • بازدید مرتب وضعیت شل یا سفت بودن تسمه دینام
  • قرار دادن دور فن کولر در پایین ترین درجه
  • استفاده از باطری هایی که دارای ظرفیت بیشتر هستند.
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در email
پشتیبانی آنلاین